Δεκαπέντε ημέρες για συγκεκριμένες απαντήσεις και άμεσα μέτρα προστασίας των επαγγελματιών οδηγών ταξί
Σ.Ο.Τ.Α. – Σωματείο Οδηγών Ταξί Αττικής
Ο κλάδος των επαγγελματιών οδηγών ταξί βρίσκεται πλέον σε κατάσταση οικονομικής ασφυξίας.
Χιλιάδες οδηγοί εργάζονται καθημερινά δέκα και δώδεκα ώρες, πληρώνοντας καύσιμα, ασφαλιστικές εισφορές, συντήρηση οχημάτων, προμήθειες ψηφιακών εφαρμογών, μισθώματα και συνεχώς αυξανόμενες λειτουργικές υποχρεώσεις, χωρίς να εξασφαλίζουν στο τέλος της ημέρας ένα αξιοπρεπές εισόδημα.
Οι οδηγοί ταξί δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν καθαρούς κανόνες, διαφάνεια, ισότιμη πρόσβαση στη δουλειά, νόμιμο ανταγωνισμό, πραγματικούς ελέγχους και τη δυνατότητα να συντηρούν τις οικογένειές τους με αξιοπρέπεια.
Το Σ.Ο.Τ.Α. δεν υποκαθιστά τις αρμόδιες αρχές και δεν προδικάζει ότι οι πρακτικές που περιγράφονται παρακάτω έχουν ήδη κριθεί παράνομες. Δημιουργούν, όμως, σοβαρά και συγκεκριμένα ζητήματα εφαρμογής της ελληνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας και απαιτούν άμεσο θεσμικό έλεγχο.
1. Αλγοριθμική κατανομή διαδρομών, προτεραιότητες και άνιση πρόσβαση στη δουλειά
Οι ψηφιακές πλατφόρμες αναγνωρίζουν ότι δεν λαμβάνουν όλοι οι οδηγοί τα αιτήματα με τους ίδιους όρους.
Η FREENOW αναφέρει ότι οι οδηγοί με υψηλότερο σκορ Προτεραιότητας λαμβάνουν αιτήματα πριν από άλλους οδηγούς στην ίδια περιοχή. Τα διαφημιστικά αυτοκόλλητα προσθέτουν πόντους Προτεραιότητας, ενώ λειτουργεί και το FastPass αεροδρομίου, το οποίο, βάσει κριτηρίων επιλεξιμότητας που θέτει η εταιρεία, δίνει σε ορισμένους οδηγούς ταχύτερη πρόσβαση στην επόμενη διαδρομή.
Αντίστοιχα, η Uber παρέχει σε οδηγούς επιπέδου Diamond προτεραιότητα για νέα παραλαβή από το αεροδρόμιο μετά από αποβίβαση, χωρίς να ακολουθούν πάντοτε την κανονική σειρά αναμονής.
Ο Κανονισμός ΕΕ 2019/1150 προβλέπει υποχρεώσεις διαφάνειας για τις βασικές παραμέτρους κατάταξης, τη διαφοροποιημένη μεταχείριση των επαγγελματιών, την πρόσβαση στα δεδομένα και τη λειτουργία αποτελεσματικού συστήματος καταγγελιών.
Ζητούμε από Uber και FREENOW να δημοσιοποιήσουν:
• τα πραγματικά κριτήρια κατανομής των διαδρομών και τη σχετική βαρύτητά τους,
• την επίδραση των επιπέδων οδηγών, των αυτοκόλλητων, του είδους του οχήματος, των ακυρώσεων, της βαθμολογίας, του FastPass και των εμπορικών προγραμμάτων,
• ανωνυμοποιημένα στοιχεία για τον αριθμό διαδρομών, τους χρόνους αναμονής και τα έσοδα ανά κατηγορία οδηγού,
• αποτελεσματική διαδικασία ένστασης και εξέτασης καταγγελιών.
Η αγορά, η μίσθωση ή η προώθηση ενός συγκεκριμένου προϊόντος ή εμπορικού προγράμματος δεν μπορεί να αποτελεί αδιαφανή προϋπόθεση ουσιαστικής πρόσβασης στη δουλειά.
Ζητούμε από την Επιτροπή Ανταγωνισμού να εξετάσει τις πρακτικές αυτές υπό το πρίσμα του Ν. 3959/2011 και του άρθρου 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2. Καταγγελίες για εικονικές κρατήσεις και χειραγώγηση της σειράς αεροδρομίου
Οδηγοί καταγγέλλουν τη δημιουργία εικονικών ή προσχηματικών αιτημάτων, επαναλαμβανόμενων κρατήσεων και ακυρώσεων, με πιθανό σκοπό την ενεργοποίηση προνομίων και την παράκαμψη της κανονικής σειράς αναμονής.
Δεν αποδίδουμε χωρίς έρευνα γνώση ή συμμετοχή σε οποιαδήποτε εταιρεία ή συγκεκριμένο πρόσωπο.
Ζητούμε, όμως:
• ειδικό τεχνικό έλεγχο των διαδρομών που ενεργοποιούν προνόμια αεροδρομίου,
• εντοπισμό συνδεδεμένων λογαριασμών και ύποπτων επαναλαμβανόμενων κρατήσεων,
• διατήρηση των αναγκαίων ψηφιακών στοιχείων,
• αποκλεισμό όσων αποδεδειγμένα συμμετέχουν σε χειραγώγηση,
• συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές όταν προκύπτουν ενδείξεις απάτης, χρήσης ψευδών δεδομένων ή πλαστών στοιχείων.
3. Επιδοτούμενες εκπτώσεις και στρέβλωση της αγοράς
Οι ψηφιακές πλατφόρμες προσφέρουν συχνά σημαντικές εκπτώσεις στους επιβάτες. Ακόμη και όταν ο οδηγός λαμβάνει ολόκληρο το νόμιμο κόμιστρο, η συστηματική επιδότηση μπορεί να μετακινεί τεχνητά τη ζήτηση προς συγκεκριμένες εφαρμογές και να δημιουργεί μακροχρόνια εξάρτηση οδηγών και επιβατών.
Δεν χαρακτηρίζουμε κάθε έκπτωση παράνομη.
Ζητούμε από την Επιτροπή Ανταγωνισμού και το Υπουργείο Ανάπτυξης να εξετάσουν, βάσει του Ν. 3959/2011, του άρθρου 102 ΣΛΕΕ και του Ν. 2251/1994 για την προστασία του καταναλωτή:
• αν οι επιδοτήσεις έχουν αποκλειστικό αποτέλεσμα στην αγορά,
• αν χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης,
• αν ο οδηγός λαμβάνει ολόκληρο το νόμιμο κόμιστρο,
• αν ο επιβάτης ενημερώνεται καθαρά για το ποσό που καταβάλλει και το ποσό που επιδοτεί η πλατφόρμα.
4. Ηχογράφηση των διαδρομών μέσω της Uber
Η Uber επιτρέπει σε επιβάτες να ενεργοποιούν ηχογράφηση κατά τη διάρκεια της διαδρομής. Ο οδηγός ενημερώνεται κατά την αντιστοίχιση ότι ο επιβάτης ενδέχεται να ηχογραφήσει, χωρίς όμως να γνωρίζει την ακριβή στιγμή έναρξης, διακοπής ή επανεκκίνησης της καταγραφής.
Δεν παρέχεται στον οδηγό αντίστοιχη ενσωματωμένη δυνατότητα μέσα στην εφαρμογή, παρότι και ο ίδιος μπορεί να αντιμετωπίσει εξυβρίσεις, απειλές, ψευδείς κατηγορίες, επικίνδυνη συμπεριφορά ή σκηνοθετημένα περιστατικά.
Ο επιβάτης μπορεί να καταγράψει μόνο μέρος της συνομιλίας, χωρίς να αποτυπώνονται όσα προηγήθηκαν ή ακολούθησαν, και να υποβάλει το αρχείο στην Uber για αξιολόγηση και πιθανή λήψη μέτρων σε βάρος του οδηγού.
Η λειτουργία δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα βάσει:
• του άρθρου 370Α του Ποινικού Κώδικα, το οποίο αφορά την καταγραφή προφορικής συνομιλίας χωρίς τη ρητή συναίνεση του συνομιλητή,
• του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων 2016/679,
• του Ν. 4624/2019,
• των αρχών της νομιμότητας, της διαφάνειας, της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας και της πρόσβασης του υποκειμένου στα δεδομένα του.
Ζητούμε από την Uber να γνωστοποιήσει:
• την ακριβή νόμιμη βάση της καταγραφής και της επεξεργασίας,
• με ποιον τρόπο θεωρεί ότι εξασφαλίζεται η ρητή συναίνεση του οδηγού,
• ποιος αποκτά πρόσβαση στο αρχείο και για πόσο χρόνο διατηρείται,
• εάν έχει πραγματοποιηθεί Εκτίμηση Αντικτύπου Προστασίας Δεδομένων,
• αν ο οδηγός λαμβάνει ολόκληρη την ηχογράφηση, τα μεταδεδομένα και το περιεχόμενο της καταγγελίας,
• αν προηγείται ανθρώπινη εξέταση, ακρόαση του οδηγού και πραγματικό δικαίωμα ένστασης πριν από οποιονδήποτε περιορισμό ή αποκλεισμό.
Δεν δεχόμαστε ο επαγγελματίας οδηγός να αντιμετωπίζεται εκ των προτέρων ως ύποπτος, χωρίς ισότιμα μέσα προστασίας και χωρίς πλήρες δικαίωμα υπεράσπισης.
Ζητούμε από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα να εξετάσει άμεσα τη νομιμότητα, την αναλογικότητα και τις εγγυήσεις της συγκεκριμένης λειτουργίας.
5. Επιλογή «Γυναίκα οδηγός» και πιθανή διάκριση λόγω φύλου
Η λειτουργία Women Preferences της Uber επιτρέπει σε γυναίκες επιβάτιδες να ζητούν ή να προτιμούν γυναίκα οδηγό και σε γυναίκες οδηγούς να προτιμούν αιτήματα από γυναίκες επιβάτιδες.
Αντίστοιχη επιλογή δεν παρέχεται στους άνδρες οδηγούς και επιβάτες.
Η ασφάλεια των επιβατών είναι αδιαπραγμάτευτη. Δεν μπορεί, όμως, να θεωρείται αυτονόητο ότι κάθε διαφορετική μεταχείριση λόγω φύλου είναι νόμιμη μόνο και μόνο επειδή παρουσιάζεται ως μέτρο ασφάλειας.
Η πραγματική λειτουργία και οι οικονομικές της επιπτώσεις πρέπει να εξεταστούν βάσει:
• του Ν. 3769/2009 για την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών στην πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες,
• του Ν. 4097/2012 για την ίση μεταχείριση αυτοαπασχολούμενων ανδρών και γυναικών,
• των Οδηγιών 2004/113/ΕΚ και 2010/41/ΕΕ,
• του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων και του Κανονισμού ΕΕ 2019/1150.
Ζητούμε από την Uber να γνωστοποιήσει πόσες διαδρομές κατανέμονται μέσω της λειτουργίας, ποια είναι η επίδραση στο εισόδημα των ανδρών οδηγών και με ποια στοιχεία αποδεικνύεται ότι το μέτρο είναι αναγκαίο, αποτελεσματικό και αναλογικό και ότι δεν υπάρχουν ηπιότερα, ουδέτερα ως προς το φύλο μέτρα ασφάλειας.
Ζητούμε επίσημη εξέταση από τον Συνήγορο του Πολίτη, τον Συνήγορο του Καταναλωτή και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων.
6. ΕΙΧ με οδηγό, τουριστικά βαν και υποκλοπή μεταφορικού έργου
ΕΙΧ με οδηγό και τουριστικά οχήματα διαφημίζονται σε ξενοδοχεία και καταλύματα με εκφράσεις όπως «same price as a taxi» και πραγματοποιούν μεταφορές που εμφανίζουν τα χαρακτηριστικά απλής διαδρομής ταξί.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, ιδίως τον Ν. 4093/2012, τον Ν. 4530/2018, την Υπουργική Απόφαση 89095/2026, ΦΕΚ Β΄ 3167/5.6.2026, και την ΚΥΑ Α32546/1683/2020, κατά την περίοδο από 1η Απριλίου έως 31 Οκτωβρίου η ολική εκμίσθωση ΕΙΧ με οδηγό στην ηπειρωτική Ελλάδα προϋποθέτει ελάχιστη διάρκεια δύο ωρών, ελάχιστο μίσθωμα 82 ευρώ, προκράτηση τουλάχιστον τριάντα λεπτών και προηγούμενη καταχώριση στο ψηφιακό μητρώο.
Μια μεμονωμένη μεταφορά προς το αεροδρόμιο έναντι 50 ευρώ ή μια μικρή αστική διαδρομή σε πολύ χαμηλότερη τιμή πρέπει να ελέγχεται ως προς τη σύμβαση, τη διάρκεια, το τίμημα, την προκράτηση και την έκδοση του νόμιμου φορολογικού παραστατικού.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι όλες οι επιχειρήσεις ΕΙΧ λειτουργούν παράνομα. Ζητούμε ελέγχους εκεί όπου υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις παραβίασης.
Ζητούμε κοινές επιχειρήσεις ελέγχου από το Υπουργείο Μεταφορών, το Υπουργείο Τουρισμού, την ΕΛ.ΑΣ., το Λιμενικό, την ΑΑΔΕ και την Εθνική Αρχή Διαφάνειας σε αεροδρόμιο, λιμάνια, ξενοδοχεία, τουριστικά καταλύματα και σημεία νυχτερινής δραστηριότητας.
Ζητούμε επίσης να εξεταστεί βάσει του Ν. 2251/1994 εάν ισχυρισμοί όπως «same price as a taxi» δημιουργούν παραπλανητική εικόνα για τη νομική φύση και τους όρους της υπηρεσίας.
7. Πλαστές άδειες, παράνομες μισθώσεις και ανεπαρκείς έλεγχοι
Οδηγοί καταγγέλλουν εδώ και χρόνια χρήση πλαστών ή ξένων ειδικών αδειών, παράνομη παραχώρηση οχημάτων, αδήλωτη εργασία και δραστηριοποίηση των ίδιων προσώπων στα ίδια σημεία.
Η χρήση πλαστού εγγράφου μπορεί να εμπίπτει, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά, στο άρθρο 216 του Ποινικού Κώδικα. Παράλληλα εφαρμόζονται η νομοθεσία των ΕΔΧ, η εργατική, ασφαλιστική και φορολογική νομοθεσία.
Ζητούμε:
• ψηφιακό έλεγχο της ειδικής άδειας σε πραγματικό χρόνο,
• άμεση διασταύρωση οδηγού, οχήματος, άδειας και νόμιμης σχέσης εργασίας ή μίσθωσης,
• τακτικούς και αιφνιδιαστικούς ελέγχους,
• δημοσίευση συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων,
• ουσιαστικές κυρώσεις σε όσους παραχωρούν οχήματα σε πρόσωπα που δεν πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.
8. Καύσιμα, μισθώματα και κόστος λειτουργίας
Το κόστος καυσίμων, συντήρησης, ασφάλισης και λειτουργίας έχει καταστήσει την καθημερινή εργασία οικονομικά οριακή.
Ζητούμε από την κυβέρνηση:
• επιστροφή ή σημαντική μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης για τα νόμιμα ΕΔΧ ταξί, στο πλαίσιο του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα,
• επαγγελματική κάρτα καυσίμων,
• σύνδεση της επιστροφής φόρου με πραγματικά επαγγελματικά χιλιόμετρα και νόμιμες αποδείξεις,
• ρεαλιστικό πρόγραμμα ανανέωσης και ηλεκτροκίνησης του στόλου, χωρίς προνομιακή μεταχείριση συγκεκριμένων εταιρειών ή εμπορικών προγραμμάτων.
Καλούμε παράλληλα τους ιδιοκτήτες και τους διαχειριστές στόλων να παγώσουν νέες αυξήσεις μισθωμάτων, να εφαρμόζουν διαφανείς γραπτές συμβάσεις και να αναλαμβάνουν το μέρος του επιχειρηματικού κινδύνου που τους αναλογεί.
Δεκαπέντε ημέρες για απαντήσεις
Καλούμε την κυβέρνηση, τα αρμόδια υπουργεία, τις ανεξάρτητες αρχές, την Επιτροπή Ανταγωνισμού, την Uber, τη FREENOW, τις οργανώσεις ιδιοκτητών και κάθε συναρμόδιο φορέα να τοποθετηθούν εγγράφως μέσα σε δεκαπέντε ημερολογιακές ημέρες από τη δημοσίευση της παρούσας ανακοίνωσης.
Η προθεσμία αυτή αποτελεί πολιτικό και θεσμικό αίτημα άμεσης τοποθέτησης, ανεξάρτητα από τις νόμιμες διοικητικές προθεσμίες.
Ζητούμε:
1. Επίσημη απάντηση για κάθε ζήτημα.
2. Συγκεκριμένα μέτρα.
3. Σαφές χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
4. Ημερομηνία κοινής θεσμικής συνάντησης.
Το Σ.Ο.Τ.Α. βρίσκεται στη διάθεση κάθε εταιρείας, υπουργείου, ανεξάρτητης αρχής και ελεγκτικού φορέα ξεχωριστά, για την παράδοση των απαραίτητων στοιχείων, επίσημων αναρτήσεων, screenshots, καταγγελιών οδηγών, περιστατικών και λοιπού αποδεικτικού υλικού.
Η απουσία ελέγχων δεν αποτελεί ουδετερότητα. Επιτρέπει σε αδιαφανείς ή παράνομες πρακτικές να αφαιρούν εργασία από τους νόμιμους επαγγελματίες και έσοδα από το Δημόσιο.
Εάν δεν υπάρξουν ουσιαστικές απαντήσεις, συγκεκριμένες δεσμεύσεις και σαφές χρονοδιάγραμμα, το Σ.Ο.Τ.Α. θα επιδιώξει συντονισμό με όλα τα σωματεία οδηγών ταξί και άλλων επαγγελματικών κλάδων και θα προχωρήσει, με τήρηση όλων των νόμιμων διαδικασιών, σε κλιμακούμενες θεσμικές, συνδικαλιστικές και νομικές ενέργειες.
Δεν επιδιώκουμε την ταλαιπωρία του επιβατικού κοινού.
Επιδιώκουμε να συνεχίσουμε να παρέχουμε με ασφάλεια, συνέπεια και επαγγελματισμό την υπηρεσία μας, χωρίς να οδηγούμαστε στην οικονομική εξόντωση.
Δεν ζητάμε χάρη.
Ζητάμε διαφάνεια, ίσους κανόνες, πραγματικούς ελέγχους και το δικαίωμα να ζούμε τις οικογένειές μας τίμια και αξιοπρεπώς
Leave a Reply